24 yıldır kapanmayan yara Srebrenitsa…

Srebrenitsa katliamının üzerinden 24 yıl geçti. İnsanlık trajedisinin meydana geldiği Srebrenitsa'da en az 8 bin 372 Boşnak sivil, Sırp askerler tarafından katledildi…

24 yıldır kapanmayan yara Srebrenitsa…

Srebrenitsa katliamının üzerinden 24 yıl geçti. İnsanlık trajedisinin meydana geldiği Srebrenitsa'da en az 8 bin 372 Boşnak sivil, Sırp askerler tarafından katledildi…

11 Temmuz 2019 Perşembe 12:21
24 yıldır kapanmayan yara Srebrenitsa…

Bosna Savaşı esnasında 8 binden fazla Boşnak sivilin Sırp askerler tarafından katledildiği Srebrenitsa Katliamı, üzerinden 24 yıl geçti. Bu yıl da toplu mezarlarda bulunan ve kimlik tespiti gerçekleştirilenlerin cenazesi Potoçari Anıt Mezarlığı’nda toprağa verilecek. Peki Srebrenitsa katliamı nedir? İşte Kapanmayan yara Srebrenitsa…

Bosna Hersek'in doğusunda yer alan Srebrenitsa'da 11 Temmuz 1995 tarihinde başlayan, en az 8 bin 372 Boşnak sivilin Ratko Mladic komutasında bulunan Sırp askerler tarafından hunharca öldürüldüğü soykırım, yalnızca Bosna Hersek'te değil, tüm dünyada acının ve adalet arayışının sembolü haline gelmiş durumda.

Avrupa’nın orta yerinde yaşanan katliam…

Srebrenitsa Katliamı ya da Srebrenitsa Soykırımı 1991-1995 Yugoslavya İç Savaşı (Hırvatistan Savaşı ve Bosna Savaşı)’nda Sırp Cumhuriyeti Ordusu’nun Srebrenitsa’ya karşı giriştiği Krivaya ’95 Harekâtı sırasında Temmuz 1995’te yaşanan ve en az 8.372 Boşnak’ın Bosna-Hersek’in Srebrenitsa kentinde general Ratko Mladiç komutasında bulunan ağır silahlar ile donatılmış Bosna Sırp ordusu tarafından öldürülmesine verilen addır. Katliamda bir kısım kadın ve küçük yaşta çocuğun da öldürüldüğü, belgeler ile kanıtlanmıştır. Bosna Sırp ordusunun dışında katliama “Akrepler” olarak bilinen Sırbistan özel güvenlik güçleri de katılmıştır. Birleşmiş Milletler Srebrenitsa’yı güvenli bölge ilan etmiş olmasına rağmen 400 silahlı Hollanda barış gücü askerinin varlığı katliamı önlememiştir.

Srebrenitsa katliami II. Dünya Savaşı’ndan bu tarafa Avrupa’da gerçekleşmiş en büyük toplu insan kıyımı olması ve Avrupa’daki hukuksal olarak ilk kez belgelenmiş soykırım olması açısından da önem taşımaktadır.

Elinden silahları alınan halk katliama maruz bırakıldı

Yugoslavya’nın çöküşü üzerine 1992 yılında Sırpların Bosna’da başlattıkları soykırımın ardından bölgeye zoraki olarak müdahale eden Birleşmiş Milletler’in güvenli bölge ilan edilen 6 bölge arasında Srebrenitsa da bulunmaktaydı.

Savaştan önce nüfüsu 24 bin civarı olan kentin nüfusu diğer bölgelerden gelen mülteci göçleri ile 60 bin civarına yükselmişti. Artık Srebrenitsa ‘açlık’ ve ‘hastalıklar’ ile mücadele eden bir ‘toplama kampı’na dönüşmüş durumdaydı. Müslümanların elinde bulunan silahlar BM Barış Gücü tarafından koruma gerekçesi ile toplanmıştı.

Ratko Mladiç komutasında bulunan Sırplar Srebrenitsa’ya olan saldırılarını sıklaştırdıklarında müslümanların toplanan silahlarını geri alabilmek adına gerçekleştirdikleri başvuru, sorumlu Hollanda komutanı Thom Karremans tarafından reddedildi. BM yalnızca iki F16’yı kent üzerinde bir uçuş yaptırmakla yetindi.

Hollandalı askerler bir gece yarısı Bosna’daki BM Barış Gücü komutanı Hollandalı generalden aldıkları emir doğrultusunda kenti boşalttılar. Savaş esnasında şehrin güvenliğinden sorumlu olan Hollandalı Komutan Thom Karremans kendisine sığınan 25 bin mülteciyi ve şehri Sırplara teslim etti.

Daha sonra ortaya çıkan bir video kasetinde Sırp generalin kenti boşaltan Hollandalı komutana bir hediye verirken görüntüleri çekilecekti. Bir hafta boyunca devam eden katliam II. Dünya Savaşı’ndan sonra insanlığa yönelik olarak gerçekleştirilen en büyük suç olarak arşivlerde yer aldı.

Lahey Adalet Divanı bir hafta süren katliamı bir ‘soykırım’ olarak kabul etti; ancak Sırbistan’ın sorumlu tutulmayacağına karar verdi.

Katliamdan sonra soykırım kararı ve suçluları

Hollanda'nın Lahey kentindeki Uluslararası Adalet Divanı, 2007 yılı içerisindeki söz konusu kararında, ICTY'den gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşanan olayları “soykırım” olarak nitelendirdi.

Sırp komutan Ratko Mladic, ICTY'de geçen kasım ayı içerisinde sonuca bağlanan davada, aralarında Srebrenitsa soykırımının da bulunduğu birçok suçtan müebbet hapse mahkum edildi.

Aynı mahkeme, 2016 yılı içerisinde sonuca bağladığı davada, Bosnalı Sırpların eski lideri Radovan Karadzic'e Srebrenitsa soykırımı dahil 10 ayrı suçtan 40 yıl hapis cezası verdi.

Mahkeme ayrıca, Srebrenitsa soykırımındaki suçları sebebi ile eski Sırp general Radislav Krstic'i 35 yıl, Vidoje Blagojevic'i 15 yıl, Vujadin Popovic ve Ljubisa Beara'yı ömür boyu, Drago Nikolic'i 35 yıl, Ljubomir Borovcanin'i 17 yıl, Vinko Pandurevic'i 13 yıl, Radivoje Miletic'i 19 yıl, Milan Gvero'yu 5 yıl hapse mahkum etti. Bosna Hersek Mahkemesinde görülen davada ise 13 Temmuz 1995 tarihinde bine yakın Boşnak sivilin öldürülmesiyle suçlanan Milorad Trbic, 30 yıl hapse mahkum edildi.

Farklı mahkemelerde görülen Srebrenitsa davalarında bugüne kadar 45 Sırp, toplam 699 yıl hapis cezası aldı.

Eski Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Milosevic de Srebrenitsa'daki soykırımla suçlanmış ancak ICTY'deki yargılanması devam ederken tutuklu bulunduğu cezaevinde hayatını kaybetmişti.

Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol